📰 💁 *संपादकीय* :* *पाणी आणि निसर्ग संवर्धनाची दुहेरी वाटचाल –* _सयाजी शिंदे व नाम फाउंडेशनचे उपक्रम_ 

📰 💁 *संपादकीय* :* *पाणी आणि निसर्ग संवर्धनाची दुहेरी वाटचाल –* _सयाजी शिंदे व नाम फाउंडेशनचे उपक्रम_ 

आजच्या काळात समाजकारण हे केवळ राजकारणा पुरते मर्यादित राहिलेले नाही. सिनेमा क्षेत्रातील कलाकार असोवा स्वयंसेवी संस्था, प्रत्येकाने आपापल्या पातळीवर पर्यावरण आणि जलसंपदा संवर्धनासाठी पुढाकार घेतला आहे. अभिनेता सयाजी शिंदे आणि नाम फाउंडेशन (संस्थापक नाना पाटेकर व मकरंद अनासपुरे) हे याची ठळक उदाहरणे आहेत.

 *🌱 सयाजी शिंदे – ‘सह्याद्री देवराई’चे हरित स्वप्न* 

सिनेमा आणि रंगभूमीवरील कारकीर्द सांभाळत सयाजी शिंदे यांनी पर्यावरण संवर्धनाला जीवन धर्म मानला.

२९ ठिकाणी वृक्षारोपण व संवर्धन प्रकल्प राबवले.

आतापर्यंत ६.५ लाख पेक्षा जास्त देशी झाडे लावली.

२० जिल्ह्यांत मोहिमा राबवून ग्रामीण भागात हरित चळवळ निर्माण केली.

शाळांमध्ये “एक शाळा – एक नर्सरी” संकल्पना पुढे आणून १९ ठिकाणी सुमारे ३.५ लाख झाडे लावली.

‘जय जवान जय किसान’ संकल्पनेतून १,५०० झाडे शहीद जवानांच्या स्मृती प्रित्यर्थ लावली.

२०२५ मध्ये ‘Media Excellence Award’द्वारे गौरव – त्यावेळी २५,००० झाडांचे योगदान नोंदविले.

 *💧 नाम फाउंडेशन – पाणी आणि शेतकऱ्यांसाठी शाश्वत प्रयत्न* 

२०१५ मध्ये स्थापन झालेली ‘नाम फाउंडेशन’ संस्था दुष्काळग्रस्त भागात शेतकऱ्यांसाठी काम करते.

आतापर्यंत २,१८७ गावांत प्रकल्प राबवले.

२,२४६ जलस्रोत पुनरुज्जीवन, १७८ नद्या, ५१५ नाले, ७६९ पोर्शन टाक्या, २६ धरणांचे सिल्ट काढणे.

एकूण ४०,८४७ कोटी लिटर (14.43 TMC) पाणी साठवण क्षमता निर्माण.

१२७.२३ लाख लोक आणि ७७.१७ लाख शेतकरी लाभार्थी.

२०२५ मध्येच १,००० जलप्रकल्प, २४.११ कोटी क्यूबिक मीटर पाणी साठवण, २.२२ लाख लोकांना फायदा.

बी-बँक, शेतकरी आत्महत्याग्रस्त कुटुंबांना मदत, शिक्षण व उपजीविका प्रकल्प हे पूरक उपक्रम.

 *📊 तुलनात्मक माहितीपट* 

व्यक्ती / संस्था कार्यक्षेत्र ठळक आकडेवारी व कामगिरी

सयाजी शिंदे वृक्षारोपण, शाळा नर्सरी २९ प्रकल्प, ६.५ लाख झाडे, २० जिल्ह्यांत मोहिमा, ३.५ लाख शाळा-नर्सरी झाडे, १,५०० शहीद झाडे, २५,००० झाडे (पुरस्कारातून)

नाम फाउंडेशन जलसंधारण, शेतकरी मदत २,१८७ गाव, २,२४६ जलस्रोत, १७८ नद्या, ५१५ नाले, ७६९ टाक्या, २६ धरणे, ४०,८४७ कोटी लिटर पाणी साठवण, ७७.१७ लाख शेतकरी लाभार्थी

 *🌿 समाजासाठी धडे* 

कलाकार पासून समाज कारणापर्यंत : सयाजी शिंदे यांनी लोकप्रियतेचा वापर करून हरित चळवळ उभारली.

शाश्वत उपाय : नाम फाउंडेशनने पाणलोट विकास आणि शेतकरी मदतीतून दीर्घकालीन परिणाम साधले.

सहभागाचे महत्त्व : गावकऱ्यांचा, शाळांचा आणि उद्योग-व्यवसाय क्षेत्राचा सहभाग असेल तर परिवर्तन घडते.

 *🔎 निष्कर्ष* 

सयाजी शिंदे यांचे वृक्षसंवर्धन आणि नाम फाउंडेशनचे जलसंधारण हे दोन भिन्न मार्ग असले तरी लक्ष्य एकच आहे – निसर्गाचे रक्षण आणि ग्रामीण समाजाला बळकट करणे. झाडे व पाणी यांचा संगम झाला तर शेतकऱ्यांचे भविष्य आणि पर्यावरणाचे संतुलन दोन्ही सुरक्षित राहील.

✒️ *नरेंद्र काळे, नेवासा*

 *खबरनामान्यूज संपादक*