पेरणीच्या तोंडावर वीज पडून बैल दगावला; हतबल शेतकऱ्याने पत्नीलाच जुंपले औताला!
लातूरच्या बोंबळी गावातील विदारक चित्र; 'संसार' वाचवण्यासाठी प्रशासकीय मदतीची आणि सामाजिक दातृत्वाची तातडीने गरज
पेरणीच्या तोंडावर वीज पडून बैल दगावला; हतबल शेतकऱ्याने पत्नीलाच जुंपले औताला!
लातूरच्या बोंबळी गावातील विदारक चित्र; ‘संसार’ वाचवण्यासाठी प्रशासकीय मदतीची आणि सामाजिक दातृत्वाची तातडीने गरज
वलांडी (जि. लातूर):
निसर्गाचा कोप आणि गरिबीची झळ काय असते, याचे एक अत्यंत हृदयद्रावक आणि विदारक चित्र देवणी तालुक्यातून समोर आले आहे. तालुक्यातील बोंबळी येथील गरीब, भूमिहीन शेतकरी काशिनाथ गायकवाड यांच्यावर निसर्गाने मोठा आघात केला आहे. ५ जून रोजी झालेल्या वादळी वाऱ्यासह पावसादरम्यान वीज कोसळून त्यांच्या एका बैलाचा जागीच मृत्यू झाला. ऐन पेरणीच्या तोंडावर उदरनिर्वाहाचे एकमेव साधन असलेले पशुधन गमावल्यामुळे, अखेर हतबल झालेल्या या शेतकऱ्यावर शेतीची मशागत करण्यासाठी आपल्या पत्नीलाच औताला जुंपण्याची दुर्दैवी वेळ आली आहे. या घटनेचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर संपूर्ण महाराष्ट्रातून हळहळ व्यक्त केली जात आहे.
एका बैलाचा मृत्यू, संसाराचा गाडाच थांबला…
ग्रामीण भागात आजही अनेक लहान, अल्पभूधारक आणि शेतमजूर बैलजोडीच्या साहाय्यानेच पारंपारिक शेती करतात. अशा परिस्थितीत एका बैलाचा अचानक मृत्यू होणे म्हणजे केवळ पशुधनाचे नुकसान नसून संपूर्ण कुटुंबाचे आर्थिक कंबरडे मोडण्यासारखे आहे. नवीन बैल खरेदी करण्याची ऐपत नसल्याने गायकवाड कुटुंबियाच्या संसाराचा गाडाच थांबला आहे.
६ अपत्यांची जबाबदारी, मदतीसाठी आर्त हाक
काशिनाथ गायकवाड हे स्वतः भूमिहीन आहेत. त्यांच्याकडे स्वतःची मालकीची जमीन नाही. गावातील इतर शेतकऱ्यांची जमीन कसून (बटाईने) ते आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह चालवतात. त्यांना दोन मुले आणि चार मुली, असा ८ जणांचा मोठा परिवार आहे. अचानक उद्भवलेल्या या नैसर्गिक आपत्तीमुळे गायकवाड कुटुंबासमोर आता जगण्याचा आणि पेरणी कशी करावी, असा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे.
❓ प्रश्न आणि उत्तर: गायकवाड कुटुंबाला या संकटातून बाहेर काढण्यासाठी काय आहेत उपाय?
या विदारक परिस्थितीनंतर सोशल मीडियावर संताप आणि हळहळ व्यक्त होत आहे. अशा वेळी गायकवाड कुटुंबाला तातडीने कशी मदत मिळू शकते? यासाठीचे कायदेशीर आणि सामाजिक मार्ग खालीलप्रमाणे आहेत:
प्रश्न १: वीज पडून बैल दगावल्यास शासनाकडून कोणती मदत मिळते आणि त्यासाठी काय करावे लागेल?
उत्तर: शासकीय नियमांनुसार, नैसर्गिक आपत्ती किंवा वीज पडून शेतीकामातील जनावरे दगावल्यास महसूल व आपत्ती व्यवस्थापन विभागाकडून आर्थिक मदत देण्याची तरतूद आहे.
तातडीची पावले: स्थानिक तलाठी, ग्रामसेवक किंवा कृषी सहाय्यक यांनी घटनास्थळी भेट देऊन पंचनामा करणे आवश्यक आहे.
पशुवैद्यकीय अहवाल: सरकारी पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांकडून मृत बैलाचे शवविच्छेदन (Post-mortem) करून त्याचे प्रमाणपत्र घ्यावे लागेल. या कागदपत्रांच्या आधारे तहसीलदार कार्यालयाकडून पीडित शेतकरी कुटुंबाला सानुग्रह अनुदान (नुकसान भरपाई) मंजूर केली जाऊ शकते.
प्रश्न २: शासकीय प्रक्रियेला वेळ लागत असल्यास स्थानिक पातळीवर काय प्रयत्न करता येतील?
उत्तर: पेरणीचे दिवस अगदी तोंडावर असल्याने शासकीय मदतीची प्रतीक्षा न करता स्थानिक लोकप्रतिनिधी आणि प्रशासनाने विशेष पुढाकार घेणे गरजेचे आहे.
विशेष निधी: गावातील सरपंच, जिल्हा परिषद सदस्य किंवा स्थानिक आमदारांच्या शिफारशीवरून ‘मुख्यमंत्री सहाय्यता निधी’ किंवा जिल्हाधिकाऱ्यांच्या (Collector) विशेष आपत्कालीन निधीतून तातडीने अर्थसहाय्य मिळवता येऊ शकते.
ट्रॅक्टरद्वारे मोफत पेरणी: स्थानिक प्रशासनाने किंवा गावातील सधन शेतकऱ्यांनी गायकवाड कुटुंबाला या हंगामापुरती ट्रॅक्टरच्या साहाय्याने मोफत पेरणी करून देणे हे तात्कालिक संकट निवारू शकते.
प्रश्न ३: सामाजिक पातळीवर आणि सर्वसामान्य नागरिक म्हणून आपण काय मदत करू शकतो?
उत्तर: या घटनेचा व्हिडिओ आधीच व्हायरल झाला आहे. त्यामुळे डिजिटल माध्यमांचा योग्य वापर करून मदत पोहोचवता येईल.
लोकवर्गणी (Crowdfunding): गायकवाड कुटुंबाचे बँक खाते डिटेल्स किंवा थेट संपर्क क्रमांक पडताळून सोशल मीडियाच्या माध्यमातून निधी गोळा केला जाऊ शकतो.
सामाजिक संस्थांचा पुढाकार: लातूर आणि मराठवाड्यातील नामांकित सामाजिक संस्थांनी पुढे येऊन या भूमिहीन शेतकऱ्याला नवीन बैलजोडी घेऊन दिल्यास, ६ मुलांच्या या कुटुंबाचा थांबलेला संसाराचा गाडा पुन्हा रुळावर येऊ शकेल.
’खबरनामा’चे आवाहन: निसर्गाने आधीच कंबरडे मोडलेल्या या कुटुंबावर आज जी वेळ आली आहे, ती मानवी मूल्यांना काळिमा फासणारी आहे. प्रशासनाने लालफितीचा कारभार बाजूला ठेवून २४ तासांच्या आत गायकवाड कुटुंबाला मदत द्यावी, हीच आता काळाची पावले आहेत.
