⚡ विजेच्या धक्क्यांनी जर जीव गेला तर काय?

⚡ विजेच्या धक्क्यांनी जर जीव गेला तर काय?

— शेतकऱ्यांसाठी हक्क, कायदा आणि लढ्याची दिशा

📰 खबरनामा न्यूज विशेष

महाराष्ट्रात दरवर्षी शेतकरी, मजूर, नागरिक विजेच्या धक्क्याने मृत्यूमुखी पडतात. कधी तारांची दुरुस्ती न होणे, कधी वीज खांबांची निष्काळजी देखभाल, तर कधी वीज कर्मचाऱ्यांचा हलगर्जीपणा – यामुळे निरपराधांचे प्राण जातात. पण प्रश्न आहे, अशा वेळी मृताच्या कुटुंबाला न्याय कोण देणार? भरपाई तातडीने कशी मिळणार?

⚖️ विज अपघातांवर कायद्याचा आधार

1. भारतीय वीज अधिनियम 2003, कलम 161

विजेच्या अपघातांची चौकशी करून जबाबदार अधिकाऱ्यांवर कारवाई व पीडित कुटुंबास नुकसानभरपाई देण्याची जबाबदारी वीज वितरण कंपनीची आहे.

2. भारतीय संविधान – कलम 21 (जीवनाचा हक्क)

प्रत्येक नागरिकाला सुरक्षित जीवनाचा हक्क आहे. निष्काळजीपणामुळे मृत्यू झाला, तर भरपाई हा त्या हक्काचा भाग आहे.

3. सर्वोच्च न्यायालयाचा ऐतिहासिक निकाल :

M.P. Electricity Board v. Shail Kumari (2002) या प्रकरणात सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट शब्दांत सांगितले की विजेच्या धोकादायक व्यवस्थापनामुळे जर मृत्यू झाला, तर वीज मंडळ जबाबदार धरले जाईल आणि पीडितांना नुकसानभरपाई तातडीने दिली पाहिजे.

📜 विजे वरील नुकसान भरपाईचे सरकारी परीपत्रक

महावितरणने 9 मार्च 2016 रोजी परीपत्रक क्र. 533 काढून, विजेच्या धक्क्याने मृत्यू झाल्यास कुटुंबियांना 4 लाख रुपयांची नुकसानभरपाई देण्याचा निर्णय घेतला आहे.

मात्र दुर्दैवाने, हे परीपत्रक अनेक अधिकारी व नागरिकांच्या माहितीत नाही. त्यामुळे कुटुंबियांना पळापळ करावी लागते.

🛑 विज अपघातानंतर कोणाकडे तक्रार करावी?

जर विजेच्या धक्क्याने मृत्यू झाला असेल तर :

1. सर्वप्रथम जवळच्या महावितरण कार्यालयात (MSEDCL) तक्रार द्यावी.

2. स्थानिक पोलिस ठाण्यात अपघात नोंद (FIR/AD) दाखल करावी.

3. जिल्हाधिकारी / तहसीलदार यांच्याकडे अर्ज करून नुकसानभरपाईची मागणी करावी

4. जर अधिकारी टाळाटाळ करत असतील, तर ग्राहक मंच / विद्युत नियामक आयोग (MERC) किंवा न्यायालयात दाद मागता येते.

🚩 विज अपघात टाळण्यासाठी शेतकऱ्यांची खबरदारी

गावपातळीवर विजेच्या धोकादायक तारां बाबत वेळोवेळी तक्रार लेखी स्वरूपात नोंदवावी.

मृत्यू झाल्यास तत्काळ 4 लाख रुपयांची मागणी करून परीपत्रका चा संदर्भ द्यावा.

जर भरपाई नाकारली, तर लोकायुक्त, उच्च न्यायालय किंवा सर्वोच्च न्यायालयात जनहित याचिका (PIL) दाखल करता येते.

🌾 विज अपघात : शेतकरी हिताचा मार्ग

शेतकरी आज आधीच संकटात आहे. विजेच्या धक्क्याने निरपराध जीव गमावणे ही केवळ दुर्घटना नाही, तर शासन व वीज मंडळाच्या निष्काळजी पणाची शोकांतिका आहे. त्यामुळे :

परीपत्रक क्र. 533 सर्वत्र प्रसारित व्हावे.

महावितरण अधिकाऱ्यांनी मृत्यू नोंद होताच तातडीने भरपाई द्यावी.

जबाबदार कर्मचाऱ्यांवर फौजदारी कारवाई व्हावी.

✍️ शेवटी… विजेचे धक्के केवळ तारांवरच नाहीत, तर कुटुंबाच्या जीवनावर बसतात

शेतकऱ्याचा जीव हा केवळ आकडेवारी नाही. प्रत्येक मृत्यू मागे उध्वस्त कुटुंब, रडणारी आई-वडील, विधवा बायको, अनाथ लेकरं असतात. म्हणूनच ही लढाई फक्त भरपाईसाठी नसून जीवन हक्कासाठी आहे.

📌 खबरनामान्यूज ✍️ संकलन

“शेतकऱ्यांसाठी एक पाऊल पुढे”