सामाजिक मानसिकता: भाजीपाला शेतकऱ्याच्या कष्टाला अजूनही कवडीमोल भाव✍️ डॉ. अशोक ढगे, राहुरी कृषी विद्यापीठ

📰 सामाजिक मानसिकता: भाजीपाला शेतकऱ्याच्या कष्टाला अजूनही कवडीमोल भाव

✍️ डॉ. अशोक ढगे, राहुरी कृषी विद्यापीठ

महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांची स्थिती आजही बिकट आहे. ऑक्टोबर महिन्यात अतिरिक्त पावसामुळे भाजीपाल्याचे दर किंचित वाढले, पण प्रत्यक्षात ते शेतकऱ्याच्या उत्पादन खर्चापेक्षा निम्मेच आहेत.

📊 भाजीपाला उत्पादन खर्च व बाजारभाव (सरासरी अंदाजे आकडे)

भाजी उत्पादन खर्च (₹) बाजारभाव (₹)

टोमॅटो (१ किलो) १५ – १८ ८ – १०

वांगी (१ किलो) १२ – १५ ७ – ८

बटाटा (१ किलो) १० – १२ ७ – ८

भेंडी (१ किलो) १८ – २० १० – १२

कोथिंबीर (१ जुडी) ८ – १० ३ – ५

मेथी/शेपू (१ जुडी) ७ – ९ ३ – ४

📌 टीप : वरील उत्पादन खर्च व बाजारभाव हे अंदाजे (Approximate) आकडे असून प्रदेश, हंगाम, वाहतूक खर्च व बाजार पेठे नुसार त्यात बदल होऊ शकतो.

⚠️ गंभीर सामाजिक मानसिकता

सोन्याचे भाव दुप्पट झाले तरी ग्राहक आनंदाने खरेदी करतात;

पण भाजीपाला शेतकऱ्याला त्याच्या खर्चाच्या जवळपास भाव मिळाला तरी समाजात नाराजी व्यक्त केली जाते.

माध्यमं “भाजीपाला कडाडला” अशा मथळ्यांनी समाजाची चुकीची मानसिकता दृढ करता

❌ संघटनांची उदासीनता – मोठी खंत

डॉ. ढगे यांनी यावर विशेष भर दिला की :

👉 महाराष्ट्रात असंख्य शेतकरी संघटना कार्यरत आहेत.

👉 परंतु कोणत्याही संघटनेने भाजीपाला शेतकऱ्यांच्या हक्कासाठी आंदोलन केलेले नाही.

👉 शेपू, कोथिंबीर, मेथी, भेंडी, वांगी, टोमॅटो अशा भाज्यांच्या भाववाढीचा प्रश्न आजवर कोणी गांभीर्याने हाताळलेला नाही.

👉 ही संघटनांची व कृषी शास्त्रज्ञांची उदासीनता शेतकऱ्यांच्या भवितव्यास घातक आहे.

🟢 उपाययोजना आवश्यक

1. कृषी विद्यापीठ व सरकारने अधिकृत उत्पादन खर्च जाहीर करावा.

2. भाजीपाला भाव ठरविण्यासाठी स्वतंत्र आयोग स्थापन करावा.

3. शेतकरी संघटनांनी पालेभाज्या व भाजीपाला प्रश्नावर ठोस आंदोलन उभे करावे.

4. ग्राहक समाजाने शेतकऱ्याच्या घामाला किंमत देण्याची मानसिकता विकसित करावी.

✍️ डॉ. अशोक ढगे यांचे प्रतिपादन ठाम आहे – “भाजीपाला शेतकऱ्याला फुकट खायला लावण्याची मानसिकता समाजाने बदलली नाही, आणि संघटनांनी उदासीनता सोडली नाही, तर उद्याच्या पिढ्यांना भाजीपाला उगवणारा शेतकरीच उरणार नाही.”